“Монгол Туркийн Бизнес Эрхлэгчдийг Дэмжих Холбоо”
Төрийн бус байгууллагын дүрэм
НЭГ. Нийтлэг үндэслэл
Нэгдүгээр зүйл. Дүрмийн зорилго, холбооны нэр, оршин байх газар, үйл ажиллагааны үндсэн чиглэл, баримтлах хууль тогтоомж, дүрэм журам
1.1. Энэхүү дүрмийн зорилго нь Холбооны зорилго, зорилт, үйл ажиллагааны чиглэл, бүтэц, зохион байгуулалт, гишүүнчлэл, гишүүн байгууллагуудын эрх, үүрэг, хариуцлага, хөрөнгө санхүүжилт, дүрэмд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах, шинэчлэн батлах үндэслэл журам болон тэдгээртэй холбоотой бусад харилцааг зохицуулахад оршино.
1.2. “Монгол Туркийн бизнес эрхлэгчдийг дэмжих холбоо” /цаашид “холбоо” гэх/ нэртэй Төрийн бус байгууллагыг холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу 2013 оны 03-р сарын 23-ны өдөр үүсгэн байгуулагдсанд тооцсугай.
1.3. Холбооны оноосон нэр: Монгол хэлээр “Монгол Туркийн бизнес эрхлэгчдийг дэмжих холбоо” (МТБЭДХ), англи хэлээр “Association for supporting businessmen of Mongolia and Turkey”, турк хэлээр “Moğolistan Türk İşinsanları Birliği” (MOTİB) гэж тус тус нэрлэнэ.
Холбоо нь БНТУ болон Монгол улсын хоорондох худалдааг эрчимжүүлж, хоёр улсын бизнесийн байгууллагуудтай хамтран ажиллах, бизнесийн түншлэл байгуулах зэргийг дэмжих үндсэн чиглэлтэй, бие даасан, ашгийн төлөө бус, нийгэмд болон гишүүддээ үйлчилдэг, гишүүнчлэл бүхий Төрийн бус байгууллага /цаашид “ТББ” гэх/ мөн.
1.4. Холбоо нь Монгол Улсын Үндсэн хууль, Төрийн бус байгууллагын тухай хууль болон бусад холбогдох хууль тогтоомж, мөн энэхүү дүрэм, журам, төр засгийн бодлого шийдвэрийн хүрээнд үйл ажиллагаагаа явуулна.
1.5. Холбоо нь өөрийн гэсэн бэлгэдэл, албан хэргийн хэвлэмэл хуудас, тамга, тэмдэг, цахим хуудас, хэвлэл, төгрөгийн болон валютын данстай байна.
1.6. Холбооны үйл ажиллагаа явуулах төв нь Улаанбаатар хотод байрлах ба албан ёсны хаяг УБ хот, Баянгол дүүрэг, 17-р хороо, Амарсанаагийн гудамж, “Анкара” төвийн 2 давхар, 208 тоот /түрээсийн гэрээг хавсаргах/.
ХОЁР. Зорилго, зорилт, үйл ажиллагааны чиглэл, зарчим
2 дугаар зүйл. Зорилго, зорилтууд
2.1. Алсын хараа: Монгол Туркийн Бизнес эрхлэгчдийг дэмжих холбоо нь хоёр улсын хоорондох бизнесийн хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхэд хувь нэмрээ оруулах, хамтран ажиллах, хоёр улсын шинээр бизнес санаачлагч болон бизнес эрхлэгчдэд тус улсуудын бизнесийн тавцанд хөл тавих, хоорондын хамтын үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэх, хоорондоо бизнесийн туршлага солилцох боломжийг олгоно.
2.2. Эрхэм зорилго: БНТУ болон Монгол улсын хоорондох худалдааг эрчимжүүлж, хоёр улсын бизнесийн байгууллагуудтай хамтран ажиллах, бизнесийн түншлэл байгуулах зэрэгт дэмжлэг үзүүлэн зах зээлийн таатай нөхцөл, цаашлаад хөрөнгө оруулалтын орчинг бүрдүүлж хөгжин дэвшихэд нь дэмжлэг үзүүлэхэд оршино.
2.3. Холбооны үндсэн зорилго, зорилтууд
2.3.1. Мэдлэг, боловсрол, ур чадвартай, харилцант бие биенээ хүндэтгэж, сэтгэл гарган зөв хандлагаар санаачлагатай ажиллах хамт олон
2.3.2. Үр дүнд суурилан ойлголцол ба итгэлцэлийг эрхэмлэж тогтвортой, үр дүнтэй, оролцоотой хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх
2.3.3. Эрэлт, хэрэгцээг урьдчилан харж, судлан, төлөвлөж, үйлчлүүлэгч харилцагчдад чанартай, сэтгэл ханамжтай бүтээгдэхүүн үйлчилгээг санал болгох
2.3.4 Хурдан, шуурхай, уян хатан санаачлага гарган үнэнч шударгаар ил тод оролцогч талуудтай үр дүнтэй, хариуцлагатай ажиллахад оршино.
2.4. Холбоо нь үндсэн зорилгын хүрээнд дараах төрлийн үйл ажиллагааг хэрэгжүүлнэ
2.4.1. Зах зээлийн эдийн засгийн судалгаа, мэдээ мэдээлэл цуглуулах
2.4.2. Худалдан авагч, түнш зуучлан танилцуулах
2.4.3. Турк компаний төлөөлөгчийн газрын үүрэг гүйцэтгэх
2.4.4. Төсөл хөтөлбөрийн мэдээлэл цуглуулах
2.4.5 Бизнес форум, ажил хэрэгч уулзалт зохион байгуулах
3 дугаар зүйл. Холбооны үнэт зүйл, үйл ажиллагааны зарчим
3.1. Холбоо нь үнэт зүйлээ дараах байдлаар тодорхойлсон болно.
3.1.1. Турк компанийн төлөөлөгчийн газрын үүрэг гүйцэтгэх
3.1.2. Хоёр улсын зах зээлийн таатай нөхцөл болон хөрөнгө оруулалтын орчинг бүрдүүлэх
3.1.3. Гишүүн байгууллагуудын эрх, ашиг сонирхол, тэдний хөгжил
3.1.4. Гишүүн байгууллагуудын хувьд тодорхойлсон үнэт зүйлүүд
3.2. Холбоо нь өөрийн үйл ажиллагаандаа дараах зарчмыг баримтлан ажиллана.
3.2.1 Үйл ажиллагаа нь ил тод, нээлттэй байх
3.2.2. Дотоод ардчилалтай байх.
3.2.3. Холбооноос гарах аливаа шийдвэрийг хамтран гаргаж, үүрэг хариуцлагыг хамтран үүрэх, тэгш, жигд оролцох, хамтдаа хөгжих
3.2.4. Энэрэнгүй байх, харилцан дэмжлэг, туслалцаа үзүүлэх
3.2.5. Холбооны явуулж байгаа үйл ажиллагааны чиглэлээр болон бусад салбарын мэдлэг боловсролоо байнга тасралтгүй дээшлүүлэх
3.2.6. УЗ-ийн гишүүд, бусад ажлын албаны ажилтнууд бүр өөртөө эх оронч үзлийг төлөвшүүлэх
3.2.7. Үйл ажиллагаа нь шуурхай, тасралтгүй байх
3.2.8. Аливаа улс төрийн хараат байдалд автахгүй, оролцохгүй байх, улс төрийн үйл ажиллагаа явуулахгүй байх, удирдах албан тушаалтнуудын болон бусдын өгсөн илт хууль бус захиалгат үүрэг даалгаврыг гүйцэтгэхгүй байх
3.2.9. Үйл ажиллагаа нь олон нийтийн болон гишүүн байгууллагуудын эрх, ашиг сонирхолд нийцэх
3.2.10. Үйл ажиллагаа нь нийгэм хүмүүнлэгийн сайн сайхан үйлсэд чиглэгдсэн, зориулагдсан байх
3.2.11. Холбооны өмч хөрөнгийг хувийн ашиг сонирхлын төлөө зарцуулахгүй байх
ГУРАВ. Холбооны бүтэц, зохион байгуулалт
4 дүгээр зүйл. Холбооны бүтэц, зохион байгуулалт
4.1. Холбоо нь Удирдах зөвлөл, Удирдах зөвлөлийн дарга буюу холбооны ерөнхийлөгч, Хяналтын зөвлөл, Хяналтын зөвлөлийн дарга, Гадаад дотоодын зөвлөх, экспертүүд, үндсэн болон хүндэт гишүүн, Гүйцэтгэх удирдлага буюу дэд ерөнхийлөгч түүний Ажлын алба гэсэн үндсэн бүтэц, зохион байгуулалттайгаар үйл ажиллагаагаа явуулна.
4.2. Холбооны дэргэд дэх бүтцийн нэгжийг шинээр байгуулах, татан буулгах, дүрэмд нэмэлт өөрчлөлт оруулах, шинэчлэн батлах эрхийг Удирдах зөвлөл эдлэх ба Гүйцэтгэх удирдлагын доор ажиллах Ажлын албаны бүтцийг батлах эрхийг Удирдах Зөвлөлтэй зөвшилцсөний үндсэн дээр Гүйцэтгэх удирдлага эдлэнэ.
4.3. Холбооны эрх барих болон Удирдах дээд байгууллага нь Удирдах Зөвлөл байна.
4.4. Холбоо нь түүний өдөр тутмын үйл ажиллагааг тасралтгүй явуулах үндсэн чиг үүрэг бүхий Гүйцэтгэх удирдлага буюу гүйцэтгэх, түүний доор ажиллах Ажлын албатай байна.
4.5. Удирдах Зөвлөлийн болон Удирдах Зөвлөлийн даргын дэргэд гадаад дотоодын зөвлөх, экспертүүд ажиллаж болно.
4.6. Холбоо нь үндсэн болон хүндэт гишүүнчлэлтэй байна. Гишүүн нь Монгол-Туркийн зах зээлд бизнес эрхлэгч хуулийн этгээд болон хувь хүн байх ба шаардлагатай бол зорилго нэг Төрийн бус байгууллага, Судалгаа шинжилгээний байгууллага, бусад хамаарал бүхий хувь хүн, хуулийн этгээд байж болно.
4.7. Холбооны үйл ажиллагаанд хяналт тавих үүрэг бүхий хараат бус Хяналтын зөвлөлийг /цаашид “ХЗ” гэх/ Үүсгэн байгуулагчийн хурлаар сонгон ажиллуулна.
4.8. Холбоо нь өөрийн үндсэн чиг үүргийг бүхэлд нь буюу заримыг нь гүйцэтгэдэг салбар, төлөөлөгчийн газраа байгуулан ажиллуулж болно.
6 дугаар зүйл. Удирдах зөвлөл
6.1. Удирдах зөвлөл нь 5-аас доошгүй сондгой тооны гишүүдтэй байна. Удирдах Зөвлөлийн гишүүд нь ямар нэгэн ял шийтгэл хүлээж байгаагүй, удирдах албаны болон ажлын тодорхой дадлага туршлагатай, албаны ёс зүйтэй, хугацаа хэтэрсэн өр зээлгүй байна.
6.2. Удирдах Зөвлөлийн гишүүдийг сонгох, чөлөөлөх, батлахтай холбоотой асуудлыг Удирдах зөвлөлийн ээлжит хурлаар, боломжгүй бол үүсгэн байгуулагчийн хурлаар шийдвэрлэнэ.
6.3. Удирдах Зөвлөлийн гишүүд дотроос Удирдах Зөвлөлийн дарга буюу холбооны ерөнхийлөгчийг сонгож, чөлөөлөх ба ерөнхийлөгчид нэг хүний нэр дэвшсэн бол илээр, хоёр ба түүнээс дээш хүний нэр дэвшсэн бол нууц санал хураалт явуулж хуралдаанд оролцсон гишүүдийн ердийн олонхын буюу 50-иас дээш хувийн саналаар сонгогдсонд тооцно.
6.4. Холбооны ерөнхийлөгч, Удирдах Зөвлөлийн гишүүдийн бүрэн эрхийн хугацаа
6 жил байх ба дараагийн Удирдах Зөвлөлийн гишүүд сонгогдох хүртэл бүрэн эрхээ хэрэгжүүлнэ. Холбооны ерөнхийлөгч, Удирдах Зөвлөлийн гишүүн хэдэн ч удаа улиран сонгогдож болно.
7 дугаар зүйл. Удирдах зөвлөлийн бүрэн эрх
7.1. Удирдах зөвлөл нь дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ.
7.1.1. Хууль болон энэхүү дүрэмд заасан эрх, үүргийн хүрээнд Холбооны удирдах дээд байгууллагын бүрэн эрхийг хэрэгжүүлэх
7.1.2. Гүйцэтгэх захирал буюу дэд ерөнхийлөгчийг сонгох, чөлөөлөх
7.1.3. Ажлын албаны бүтэц, зохион байгуулалт, түүний төсвийг батлах
7.1.4. Холбооны ерөнхийлөгч, Удирдах Зөвлөлийн гишүүнийг эргүүлэн татах асуудал
7.1.5. Холбооны эд хөрөнгийг захиран зарцуулах талаар гүйцэтгэх захирлын эрх хэмжээг тогтоох
7.1.6. Салбар, төлөөлөгчийн газар байгуулах, түүний эрх хэмжээг тогтоох
7.1.7. Удирдах Зөвлөлийн гишүүд, Хяналтын зөвлөл, Гүйцэтгэх захирал буюу дэд ерөнхийлөгчөөс оруулж ирсэн санал, дүгнэлт, асуудлыг ээлжит болон ээлжит бус хурлаараа авч хэлэлцэх, шийдвэрлэх
7.1.8. Гүйцэтгэх удирдлагын тайланг авч хэлэлцэх
7.1.9. Холбооны үндсэн гишүүдийг шинээр элсүүлэх, гишүүнээс хасах, гишүүдийн татвар төлөх болон гишүүнчлэлтэй холбоотой бусад журмыг батлах, Хүндэт гишүүнээр өргөмжлөх
7.1.10. Холбооны дүрэм, журмын биелэлтийн хэрэгжилтийг хангах, хяналт тавих, бүтцийн нэгж болон, гүйцэтгэх удирдлагын Ажлын албанд үүрэг даалгавар өгөх, гүйцэтгэлийг хянах, холбогдох хариуцлагын арга хэмжээ авах
7.1.11. Хяналтын Зөвлөлөөс өгсөн зөвлөмж, албан шаардлага бүрт цаг тухайд нь арга хэмжээ авч, тайлагнах
8 дугаар зүйл. Холбооны ерөнхийлөгч, түүний бүрэн эрх
8.1. Холбооны ерөнхийлөгч нь дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ.
8.1.1. Удирдах Зөвлөлийн ээлжит хуралд ажлаа хариуцан тайлагнах
8.1.2. Хөрөнгө босгох үйл ажиллагааг удирдах, санхүүгийн бодлого боловсруулах, холбооны урт, дунд хугацааны стратеги төлөвлөгөө боловсруулуулан Удирдах Зөвлөлд хэлэлцүүлэн батлуулах
8.1.3. Холбооны жилийн ажлын төлөвлөгөөг боловсруулуулан Удирдах Зөвлөлд хэлэлцүүлэн батлуулах
8.1.4. Удирдах Зөвлөлийн ээлжит болон ээлжит бус хуралд хэлэлцүүлэх асуудал оруулах
8.1.5. Холбоог гадаад, дотоодод төлөөлөх
8.1.6. Удирдах Зөвлөлийн ээлжит болон ээлжит бус хурлыг нээх, даргалах
8.1.7. Удирдах Зөвлөлийн шийдвэрийг үндэслэн Гүйцэтгэх захиралтай хөдөлмөрийн гэрээ болон бусад гэрээ байгуулах
8.1.8. Олон улсын хэмжээний төсөл хөтөлбөр, хамтран ажиллах санамж бичиг, их хэмжээний /10 сая төгрөгөөс дээш/ болон бусад томоохон гэрээ хэлцэлд гарын үсэг зурах
8.1.9. Удирдах Зөвлөлөөр хэлэлцэх асуудлын жагсаалт гарган, батлах
8.1.10. Хуульд заасан бусад бүрэн эрх
9 дүгээр зүйл. Удирдах зөвлөлийн гишүүн, түүний бүрэн эрх
9.1. УЗ-ийн гишүүн дараах бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ.
9.1.1. Холбооны ерөнхийлөгчид нэрээ дэвшүүлэх
9.1.2. Холбооны Удирдах Зөвлөлийн ээлжит болон ээлжит бус хурал зарлах санал гаргах
9.1.3. Удирдах Зөвлөлийн ээлжит болон ээлжит бус хуралд хэлэлцүүлэх асуудал оруулах
9.1.4. Удирдах Зөвлөлийн гишүүнээс чөлөөлөгдөх хүсэлт гаргах
9.1.5. Удирдах Зөвлөлийн хуралд таслах эрхтэй оролцох
9.1.6. Хуульд заасан бусад бүрэн эрх
10 дугаар зүйл. Холбооны ерөнхийлөгч, гишүүнийг чөлөөлөх
10.1. Холбооны ерөнхийлөгч, гишүүд өөрсдийн хүсэлтээр Удирдах Зөвлөлийн бүрэлдхүүнээс гарах эрх нь нээлттэй.
10.2. Холбооны ерөнхийлөгч, Удирдах Зөвлөлийн гишүүнийг дараах үндэслэлээр хугацаанаас нь өмнө чөлөөлж болно.
10.2.1. Эрүүл мэндийн байдал, хүндэтгэн үзэх бусад шалтгаанаар өөрөө чөлөөлөгдөх хүсэлт гаргасан
10.2.2. Удирдах Зөвлөлийн гишүүнийхээ үүргийг зохих ёсоор биелүүлээгүй.
10.2.3. Монгол улсын хууль тогтоомж, энэхүү дүрэм, бусад дүрэм, журмыг удаа дараа, ноцтой зөрчсөн
10.2.4. Хүндээр өвчилсөн, нас барсан
10.3. Дүрмийн 10.2.2, 10.2.3-т заасан үндэслэлээр гишүүнийг чөлөөлөх болон гишүүн байгууллагуудын санал, Удирдах Зөвлөлийн бусад гишүүдийн саналыг тус тус авч Удирдах Зөвлөлийн хуралд оруулан шийдвэрлэнэ. Удирдах Зөвлөл хуралдах боломжгүйд хүрсэн бол үүсгэн байгуулагчийн хуралд оруулан зохих журмын дагуу шийдвэрлэнэ.
10.4. Нөхөн сонгогдсон гишүүний бүрэн эрхийн хугацаа орон гарсан гишүүний бүрэн эрхийн үлдсэн хугацаатай тэнцүү байна.
11 дүгээр зүйл. Удирдах зөвлөлийн үйл ажиллагааны хэлбэр
11.1. Удирдах зөвлөлийн гишүүд хамтын шийдвэр гаргах бөгөөд бүрэн эрхээ хурлаар хэрэгжүүлнэ
11.2. Удирдах зөвлөл нь ээлжит болон ээлжит бус хуралтай байна.
11.3. Ээлжит хурал нь хагас жилд нэгээс доошгүй удаа хуралдана.
11.4. Удирдах зөвлөлийн ээлжит бус хурлыг холбооны ерөнхийлөгчийн шийдвэрээр буюу Удирдах Зөвлөлийн 2-оос доошгүй гишүүд болон Хяналтын зөвлөл, Гүйцэтгэх удирдлагын хүсэлтээр ажлын өдөр зарлан хуралдуулж болно.
11.5. Удирдах Зөвлөлийн гишүүдийн 2/3 хувь нь хуралд оролцсоноор хуралдааны ирцийг хүчинтэйд тооцно.
12 дугаар зүйл. Удирдах зөвлөлийн хуралдаанаас гарах шийдвэр
12.1. Удирдах зөвлөлийн шийдвэр нь тогтоол хэлбэртэй байна. Удирдах Зөвлөлийн тогтоолд Холбооны тэргүүн, тухайн хуралд оролцсон гишүүд гарын үсэг зурснаар хүчин төгөлдөр болно.
12.2. Удирдах Зөвлөлийн хурал хийсэн тухай бүр хурлын тэмдэглэл хөтлөнө.
12.3. Удирдах Зөвлөлийн хурлаас гаргасан шийдвэрийн талаар зарчмын өөр саналтай гишүүний тайлбарыг хурлын тэмдэглэлд заавал хавсаргана.
12.4. Удирдах Зөвлөл нь хувь хүний асуудлыг нууц, бусад асуудлыг ил санал хураах зарчмаар шийдвэрлэнэ.
13 дугаар зүйл. Гүйцэтгэх удирдлага буюу дэд ерөнхийлөгч, түүний ажлын алба
13.1. Гүйцэтгэх удирдлага буюу дэд ерөнхийлөгч дараах эрх, үүрэгтэй
13.1.1. УЗ-өөс олгосон эрх хэмжээний хүрээнд Холбоог гадаад, дотоодод төлөөлөх, өмч хөрөнгийг захиран зарцуулах, ажлын алба, холбооны өдөр тутмын үйл ажиллагааг удирдан зохион байгуулах
13.1.2. Холбооны үйл ажиллагааны, төсвийн гүйцэтгэлийн явцыг Удирдах Зөвлөлийн ээлжит хуралд тайлагнах
13.1.3. Холбооны стратеги төлөвлөгөө, жилийн ажлын төлөвлөгөөг боловсруулах ажилд Холбооны ерөнхийлөгчид дэмжлэг үзүүлэх, холбогдох мэдээ мэдээллээр хангах
13.1.4. Удирдах Зөвлөлийн гишүүдийг шаардлагатай мэдээ мэдээллээр хангаж, хамтран ажиллах
13.1.5. Ажлын албаны болон Удирдах Зөвлөлөөс баталсан бүтэц нэгжид ажиллах, ажилтнуудыг зохих журмаар сонгон шалгаруулалт хийж ажилд авах, Хөдөлмөрийн гэрээ бусад гэрээ байгуулах, цуцлах, ажилтнуудтай ажил үүргийн хуваарь хийж, хяналт тавин ажиллуулах
13.1.6. Шүүх, Цагдаа, ШШГА, Улсын бүртгэл /хуулийн этгээдийн бүртэл/ зэрэг төрийн байгууллагуудад холбоог төлөөлөн нэхэмжлэл, хүсэлт, гомдол гаргах, хариу, лавлагаа авах
13.1.7. Хууль болон гэрээнд заасан бусад бүрэн эрх
14 дүгээр зүйл. Холбооны ажлын алба
14.1. Ажлын алба нь холбооны өдөр тутмын үйл ажиллагааг хариуцан, тасралтгүй, шуурхай явуулна.
14.2. Ажлын албаны ажилтнуудын ажил үүргийн хуваарийг Гүйцэтгэх удирдлага баталж, гүйцэтгэлийг хангуулна.
15 дугаар зүйл. Хяналтын зөвлөл, түүний бүрэн эрх
15.1. Хяналтын зөвлөл /цаашид “ХЗ” гэх/ нь Удирдах Зөвлөлд болон гүйцэтгэх удирдлагад сонгогдоогүй гурваас доошгүй сондгой тооны гишүүдээс бүрдэнэ.
15.2. ХЗ-ийн гишүүнийг үүсгэн байгуулагчийн хурлаас 6 жилийн хугацаатай сонгож, чөлөөлнө. Хяналтын зөвлөлийн гишүүн хэдэн ч удаа улиран сонгогдож болно.
15.3. ХЗ-ийн гишүүн нь Холбооны гүйцэтгэх удирдлага байхыг хориглоно.
15.4. ХЗ нь холбооны үйл ажиллагааны болон санхүүгийн тайлантай танилцах, шалгах, Гүйцэтгэх удирдлагын үйл ажиллагаа болон холбооны үйл ажиллагаа, түүний хэрэгжилт хууль, дүрэмд нийцэж буй эсэхт хяналт тавьж, дүгнэлт, зөвлөмж, албан шаардлага гаргах үндсэн эрх, үүрэгтэйгээр ажиллана.
15.5. ХЗ-ийн даргыг гишүүдийн дундаас гишүүд өөрсдөө олонхын саналаар сонгоно.
15.6. ХЗ өөрийн эрх хэмжээний хүрээнд гаргасан дүгнэлтээ Удирдах Зөвлөлийн хуралд танилцуулж, хэлэлцүүлнэ.
15.7. ХЗ-ийн гишүүд Удирдах Зөвлөлийн хуралд таслах эрхгүйгээр оролцож болно.
15.8. ХЗ-ийн үйл ажиллагааг журмаар нарийвчлан зохицуулах ба журмыг ХЗ өөрөө тогтооно.
16 дугаар зүйл. Салбар, төлөөлөгчийн газар
16.1. Салбар нь холбооны дүрэмд заасан үндсэн чиг үүргийг бүхэлд нь буюу заримыг нь гүйцэтгэнэ.
16.2. Төлөөлөгчийн газар нь холбооны хууль ёсны эрх ашгийг хамгаалах, түүний нэрийн өмнөөс хэлцэл болон эрх зүйн бусад үйлдэл хийх эрхтэй байна.
16.3. Салбар, төлөөлөгчийн газрыг байгуулан ажиллуулах шийдвэрийг УЗ-өөс гаргана.
16.4. Байгуулсан салбар, төлөөлөгчийн газрын үйл ажиллагааны үндсэн чиглэл, эрх үүргийг салбар, төлөөлөгчийн газрын ажиллах журам, итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчид олгосон итгэмжлэл, түүнтэй байгуулсан гэрээнд нарийвчлан заана.
16.5. Салбар нь төлөөлөгчийн газрын чиг үүргийг бүхэлд нь гүйцэтгэж болно.
ДӨРӨВ. Гишүүнчлэл
17 дугаар зүйл. Үндсэн гишүүн, дэмжигч гишүүн, хүндэт гишүүн, үндсэн гишүүний татвар, түүний хэмжээ
17.1. Холбоо нь үндсэн гишүүн, дэмжигч гишүүн, хүндэт гишүүнтэй байна.
17.2. Үндсэн гишүүн гэдэгт Монгол-Туркийн зах зээлд бизнесийн чиглэлээр тогтвортой, идэвхитэй, үйл ажиллагаа явуулдаг, холбооны Удирдах Зөвлөлд албан ёсны хүсэлтээ гаргаж, гишүүнчлэлийн татвараа төлж, бүртгүүлсэн, энэхүү дүрмийг хүлээн зөвшөөрсөн, холбооны гишүүний гэрчилгээ авсан хувь хүн, хуулийн этгээдийг олгоно.
17.3. Дэмжигч гишүүн гэдэгт холбооны зорилго, зорилтыг дэмжиж тухайн үеийн үйл ажиллагаанд сайн дураар оролцогч, хандив тусламж үзүүлдэг гадаад, дотоодын хувь хүн, хуулийн этгээдийг олгоно.
17.4. Хүндэт гишүүн гэдэгт холбооны хөгжилд бодит хувь нэмэр оруулсан гадаад, дотоодын хувь хүн, хуулийн этгээдийг олгоно.
17.5. Үндсэн гишүүнээр элсэх хүсэлтэй хувь хүн, хуулийн этгээд нь сар бүр заавал гишүүний татвар төлөх шаардлагагүй. Гишүүний татвараас чөлөөлөх эсэх асуудлыг Удирдах Зөвлөлийн хурлаар шийдвэрлэнэ.
18 дугаар зүйл. Гишүүн байгууллагуудын эрх
18.1. Хууль ёсны эрх, ашиг сонирхол нь зөрчигдсөн бол холбооны зүгээс хуулийн дагуу дэмжлэг авах
18.2. Холбооны Удирдах болон Хяналтын зөвлөлд төлөөллөөрөө дамжуулан сонгогдох, сонгох
18.3. Холбооны удирдлага, бүтэц, зохион байгуулалт, үйл ажиллагааны талаар санал шүүмж гаргах
18.4. Холбооны үйл ажиллагааны болон санхүүгийн тайлантай танилцах, мэдээлэл авах
18.5. Холбооны эрхэм зорилготой нийцсэн төслийг санаачлан боловсруулах, дэмжүүлэх
18.6. Холбооноос гарах, дахин элсэх
18.7. Удирдах Зөвлөлийн ээлжит болон ээлжит бус хурал хуралдуулах санал гаргах, хэлэлцэх асуудлын жагсаалтанд санал оруулах
19 дугаар зүйл. Гишүүн байгууллагуудын үүрэг
19.1. Удирдах Зөвлөлийн шийдвэрийг хэрэгжүүлэхэд идэвхтэй оролцох, дэмжих
19.2. Холбооны зорилго үйл ажиллагааг олон нийтэд сурталчлан таниулах
19.3. Холбооны нэр, бэлгэ тэмдэг, хэвлэмэл хуудсыг хувийн зорилгоор ашиглахгүй байх
19.4. Холбооны үнэт зүйлсийг дээдэлж, баримтлах зарчмыг мөрдлөг болгож, эв нэгдэл, ёс зүйг эрхэмлэх
19.5. Нийтэд мэдээлснээс бусад мэдээллийг гадагш задруулахгүй байх
19.6. Холбооны гишүүн нь үйлдэл, үйл ажиллагаандаа аливаа хүч хэрэглэх, хүч хэрэглэсэн үйлдлийг дэмжихгүй байх
19.7. Дүрмийг чанд сахиж эрхэм зорилгын эсрэг үйл ажиллагаа явуулахгүй байх
ТАВ. Холбооны өмч, хөрөнгө, санхүүгийн эх үүсвэр
23 дугаар зүйл. Холбооны өмч, хөрөнгө, түүнийг бүртгүүлэх, хамгаалах, захиран зарцуулах, шилжүүлэх, хандивлах
23.1. Холбоо нь дүрэмдээ заасан зорилгоо хэрэгжүүлэх зорилгоор Монгол улсын хууль тогтоомжийн дагуу шударгаар, нийтээр хүлээн зөвшөөрсөн зан суртахууны хэм хэмжээнд харшлахгүйгээр эдийн баялаг, оюуны үнэт зүйл, эрхийг олж авах ба үүнийг Холбооны өөрийн өмч, хөрөнгө гэж тодорхойлон эрх бүхий байгууллагад бүртгүүлэх, хамгаалах, захиран зарцуулах, шилжүүлэх, хандивлах эрхтэй.
23.2. Холбооны өөрийн өмч, хөрөнгөд хөдлөх, үл хөдлөх, тоног төхөөрөмж, дансалсан эд хогшил, төгрөг ба валют, үнэт цаас зэрэг хамаарна.
23.3. Холбооны өөрийн өмч, хөрөнгийг Холбооны гишүүд, ерөнхийлөгч, Удирдах Зөвлөлийн гишүүд, Гүйцэтгэх удирдлага буюу дэд ерөнхийлөгч хувьдаа дур мэдэн захиран зарцуулах, үр ашиггүйгээр ашиглах болон зээл олгох, хууль дүрмийг зөрчин хандив өгөх, хөрөнгийн баталгаа гаргахыг хориглоно.
23.4. Холбоо нь хуулийн этгээдийн эрхтэй тул бусдын өмнө хүлээсэн үүргээ өөрийн өмч, эд хөрөнгөөрөө хариуцна. Үүсгэн байгуулагч, Удирдах Зөвлөлийн гишүүд холбооны өмнөөс Холбоо нь үүсгэн байгуулагч, Удирдах Зөвлөлийн гишүүдийн өмнөөс бусдын өмнө хариуцлага хүлээхгүй.
23.5. Холбооны санхүүгийн эх үүсвэр дараах хөрөнгөөс бүрдэнэ.
23.5.1. Гишүүд, үүсгэн байгуулагчид болон гадаад, дотоодын дэмжигч, ивээн тэтгэгч иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагын хандив, буцалтгүй тусламж /бэлэн болон бэлэн бус төгрөг, валют, хөдлөх, үл хөдлөх хөрөнгө, эрх, үнэт цаас/.
23.5.2. Гишүүн байгууллагаас төлсөн гишүүний татвар
23.5.3. Төрийн байгууллагаас гэрээгээр гүйцэтгүүлэх ажлын санхүүжилт /төсвийн хөрөнгөөс болон төсвийн бус орон нутгийн хөгжлийн сан гэх зэрэг/
23.5.4. Холбоо нь өөрийн дүрмийн зорилгоо хэрэгжүүлэхтэй холбоотой болон өөрийн өмчийн хүрээнд эрхэлсэн аж ахуйгаас олсон орлого
23.5.5. Буяны сангийн /хандивын хайрцаг/ болон өглөг, өвийн орлого
23.5.6. Банк, санхүүгийн байгууллагын хадгаламжийн хүү
23.5.7. Хууль, дүрэмдээ нийцсэн бусад үйл ажиллагаанаас орсон орлого
23.6. Холбоо нь өөрийн эзэмшилд болон өмчлөлд буй газар, газраас үл салгах түүх, соёлын дурсгалт зүйл, барилга байгууламж, бусад үл хөдлөх хөрөнгөө улсын бүртгэлд бүртгүүлнэ.
ЗУРГАА. Холбооны үйл ажиллагааг зогсоох, татан буулгах
24 дугаар зүйл. Холбооны үйл ажиллагааг зогсоох, татан буулгах, түүний үр дагавар
24.1. Холбоо нь үндсэн зорилгодоо хүрсэн, цаашид үйл ажиллагаа явуулах шаардлагагүй болсон мөн цаашид тогтвортой үйл ажиллагаа явуулах эрх зүйн чадамжгүй болсон гэж үзэн Удирдах Зөвлөлийн хурлаас шийдвэр гарснаар үйл ажиллагаа нь зогсож, татан буугдсанд тооцно.
24.2. Дүрмийн 24.1 дэх хэсэгт заасан тохиолдолд татан буулгасан шийдвэрээ 21 хоногийн дотор нийтэд мэдээлж, улсын бүртгэлийн байгууллагад бичгээр хандаж, улсын бүртгэлээс хасуулна.
24.3. Холбоо татан буугдсанаар үүсгэн байгуулагчид нь анх оруулсан хөрөнгөө нэхэмжилбэл тэдгээрт хөрөнгийг нь олгож, бусад үлдсэн хэсгийг бүх гишүүдийн саналыг харгалзан гишүүн байгууллагуудад тэнцүү хувиарлах, боломжгүй бол төрийн мэдэлд шилжүүлнэ.
ДОЛОО.Дүрэм хүчинтэй болох, нэмэлт, өөрчлөлт оруулах
ШИНЭЧЛЭН БАТЛАХ
25 дугаар зүйл. Дүрэм хүчин төгөлдөр болгох
25.1. Үүсгэн байгуулагчдын хурлаас Холбоо байгуулах тухай шийдвэр гаргаж байгууллагын дүрмийг баталснаар Холбоог үүсгэн байгуулсанд тооцох ба улсын бүртгэлд бүртгүүлснээр хуулийн этгээдийн эрх эдлэнэ. Ийнхүү дүрмийг улсын бүртгэлд бүртгүүлснээр хуулийн хувьд албан ёсоор хүчин төгөлдөр болно.
25.2. Дүрмийн шинэчилсэн найруулгыг, дүрэм нэмэлт, өөрчлөлт оруулах асуудлыг Удирдах Зөвлөлийн хурлаар авч хэлэлцэх ба гишүүдийн үнэмлэхүй олонхын саналаар батална.
26 дугаар зүйл. Дүрэмд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах, шинэчлэн батлах
26.1. Удирдах Зөвлөлийн гишүүдийн болон гишүүн байгууллагуудын үнэмлэхүй олонхын саналыг үндэслэн дүрэмд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах, шинэчлэн батлах эсэхийг Удирдах Зөвлөлийн хурлаар авч хэлэлцэж шийдвэрлэнэ.
26.2. Шинэчилсэн дүрэм, дүрэмд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтийг тухай бүр Улсын бүртгэлд бүртгүүлнэ. Ийнхүү бүртгүүлснээр энэхүү дүрмийн нэгэн адил хүчин төгөлдөр болно.
НАЙМ.Хариуцлага
27 дугаар зүйл. Хариуцлага хүлээлгэх, үндэслэл, журам
27.1. Холбооны гишүүд, ажилтнууд гаргасан эрх зүйн зөрчилдөө Монгол улсын холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу хариуцлага хүлээнэ.
27.2. Холбооны ерөнхийлөгч, Удирдах Зөвлөлийн гишүүд, ХЗ-ийн гишүүд, зөвлөх, гүйцэтгэх удирдлага буюу дэд ерөнхийлөгч, ажлын албаны ажилтнууд, үйлчилгээний болон аж ахуйн ажилтнууд нь энэхүү дүрэм болон хөдөлмөрийн дотоод журам, гэрээнд заасан үүргээ биелүүлээгүйн улмаас, өөрийн буруугаас болж холбоонд болон бусдад хохирол учруулсан бол эд хөрөнгийн бүрэн, бүрэн бус хариуцлага, сахилгын шийтгэл хүлээлгэх, хугацаанаас нь өмнө чөлөөлөх, эрхийг нь түдгэлзүүлэх, ажлаас халах, учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх хэлбэрээр хуульд нийцүүлэн хариуцлага тооцно.
27.3. Гүйцэтгэх удирдлага буюу дэд ерөнхийлөгчийн удирдлага доор ажиллаж байгаа ажилтнуудад гүйцэтгэх удирдлага буюу дэд ерөнхийлөгч өөрөө хариуцлага хүлээлгэнэ.
27.4. Холбооны ерөнхийлөгчид хариуцлагын асуудал яригдах бол Удирдах Зөвлөлийн хамгийн ахмад настай гишүүн, Удирдах Зөвлөлийн гишүүд, гүйцэтгэх захирал, зөвлөх ажилтнуудад хариуцлагын асуудал яригдах бол Холбооны ерөнхийлөгч тус тус санал оруулан илтгэж Удирдах Зөвлөлийн хурлаар шийдвэрлэнэ.
“МОНГОЛ ТУРКИЙН БИЗНЕС ЭРХЛЭГЧДЙИГ ДЭМЖИХ ХОЛБОО”